Nỗi đau chảy máu tài nguyên Việt.

Nỗi đau chảy máu tài nguyên Việt.

Trong một dịp tôi đến vùng đất lịch sử, nơi mà cách đây vào thế kỷ thứ 13 vị tướng Trần Khánh Dư đã ghi dấu lịch sử tại Bến Vân Đồn thuộc vùng đất Quảng Ninh hùng thiên sông núi. Quan cảnh hiện ra trước mắt chúng tôi thật hùng vĩ của non sông gấm vóc Việt Nam.

Thế nhưng tôi không khỏi đau lòng khi tận mắt nhìn những đoàn xe tải chở than ầm ầm trên các con phố nhỏ ra tỉnh lộ để tiến về hướng cửa khẩu Móng Cái. Trên xe đầy ắp những quặng than. Tôi hỏi một người dân địa phương thì họ trả lời những chuyến xe tải chở than đó được đưa sang Trung Quốc và bán, còn những chiếc xe tải thì được mua ngược lại từ Trung Quốc.

Hoạt động khai thác than

Hoạt động khai thác than

Tìm hiểu sự việc tôi mới được biết rằng, các Doanh nghiệp khai thác than ở Quãng Ninh phần lớn đều có các mối quan hệ với chính quyền địa phương tỉnh Quảng Ninh từ các cấp xã, phường đến tỉnh, thậm chí đến cả Trung ương, nên hoạt động khai thác rầm rộ mà gần như không có sự kiểm tra hay quản lý nào. Sự việc như vậy đã đành thì thêm một sự thật khác còn tệ hại hơn nữa.

Tất cả các xe tải ở đây đều được mua từ Trung Quốc và các Doanh nghiệp thay vì trả tiền sẽ phải khai thác than và bán lại cho phía Trung Quốc. Nghĩa là đổi tài nguyên để lấy cái xe tải chở than ngược sang Trung Quốc trả cho họ. Một người dân cho biết “Ở bên kia cửa khẩu có cả các bãi than to đùng, bạn tớ lái xe tải qua đó hàng ngày…”

Một bài toán phân tích đơn giản được đặt ra là, sau khi các Doanh nghiệp trả hết nợ bằng số than đem bán với giá thô (chưa ra thành phẩm) thì cũng là lúc cái xe tải trở nên rủ rượi và hư hỏng. Lúc này giá trị của than ở dạng thô được bán cao hơn rất nhiều so với giá trị thực tế của xe. Và nhân lên với hàng trăm xe như thế thì đó là một con số khủng khiếp.

hoat-dong-khai-thac-than-tai-quang-ninh-dang-xung-dot-voi-cac-muc-tieu-phat-trien-nhu-rung-dau-nguon-nuoi-trong-thuy-san-0635

Song không dừng lại ở đó mà còn kéo theo một hệ lụy nghiêm trọng. Nguồn tài nguyên thiên nhiên của Đất nước sẽ sớm cạn kiệt, môi trường sống ảnh hưởng nghiêm trọng. Một số nhận định chủ quan cho rằng việc các Doanh nghiệp khai thác than đã giải quyết nhiều công ăn việc làm cho người dân địa phương. Vậy chúng ta hãy thử làm một phép tính nhỏ để xem sự thiệt hơn ra sao.

Xét về mặt chảy máu tài nguyên để mang về hàng trăm xe tải xuống cấp sau khi trả nợ là một thiệt hại thứ nhất. Xét về môi trường sống (tiêu chí quan trọng với tất cả các Quốc gia Dân tộc) thì sự tàn phá và khai thác đã tác động cực kỳ xấu đến môi trường thiên nhiên mà ngay cả chính các chuyên gia, các nhà khoa học cũng đã lên tiếng, điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân địa phương một cách nghiêm trọng và trên diện rộng, nghĩa là nếu gia đình có một hoặc hai người (bố mẹ) có việc làm từ than thì sẽ có trên 2 người (đang làm việc + con nhỏ) chịu ảnh hưởng tác động xấu bởi môi trường bị ảnh hưởng từ than. Khi môi trường sống đe dọa đồng nghĩa với việc các chi phí liên quan đến xử lý môi trường tăng cao, y tế cũng không ngoại lệ và sẽ trở nên quá tải.

untitled

Xét hệ quả lâu dài thì từ những năm 2000 đến 2008 Việt Nam xuất khẩu than rất mạnh và tăng trưởng liên tục trong 10 năm tuy nhiên đó chỉ là dạng thô và nhập ngược lại không nhiều hơn so với xuất, đó là thời điểm mà sự phát triển công nghiệp không tăng nhanh như hiện nay. Khoảng từ năm 2009 đến 2016 dấu hiệu cho thấy sự cạn kiệt của tài nguyên trong việc xuất khẩu than dạng thô đã thấp hơn so với cán cân nhập khẩu than để phục vụ cho nhu cầu sử dụng trong nước. Dự đoán Việt Nam đến năm 2025 sẽ nhập khẩu than từ 80 – 100 triệu tấn trong khi than quặng thô để xuất khẩu thì giảm dần. Hậu quả này sẽ kéo theo giá than thành phẩm tăng cao, mà bất cứ một sản phẩm nào tăng giá cũng đồng nghĩa với sự mất giá của đồng tiền đang sử dụng, góp phần làm tăng lạm phát.

Giải pháp nào đặt ra cho thực trạng vấn đề này?

Việc khai thác than ở dạng thô cần phải tính toán đến việc chế biến ra thành phẩm, sản phẩm. Điều này không chỉ thu lại lợi nhuận cao cho Doanh nghiệp mà còn mang lại một nguồn thuế đáng kể cho ngân sách Quốc gia. Các Doanh nghiệp còn có cơ hội khẳng định được thương hiệu sản phẩm của mình và chính thương hiệu cũng mang lại một nguồn thu không nhỏ cho Doanh nghiệp. Việc làm này vừa đảm bảo được nguồn tài nguyên trong nước không bị mất đi một cách trầm trọng, mà còn kiểm soát được sản lượng khai thác một cách hợp lý và bền vững.

Việc này cũng giải quyết được rất nhiều công việc cho người lao động tại địa phương ở 2 lĩnh vực là khai thác thô và chế biến ra thành phẩm, sản phẩm. Duy trì được mật độ công việc và thời gian làm việc của người lao động được mang tính bền vững hơn trên cơ sở cân đối giữa sản lượng khai thác quặng thô tài nguyên và chế tạo ra sản phẩm thương mại. Trên cơ sở cần bằng giữa khai thác và chế biến cũng giữ được môi trường sống một cách tốt nhất, và từ đó các chi phí về môi trường cũng không trở thành gánh nặng cho ngân sách Quốc gia.

Dân Trí Việt

Email: dantriviet.org@gmail.com

Gửi bình luận

Hãy là người đầu tiên bình luận cho bài viết này

avatar
wpDiscuz